Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 5.000 nhân lực game gắn với lịch sử, văn hóa dân tộc
Nghị quyết 30 của Chính phủ đặt mục tiêu đào tạo 5.000 nhân lực phát triển game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa, trong bối cảnh ngành game Việt Nam còn yếu khâu sáng tạo nội dung bản địa.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp game Việt Nam tăng trưởng mạnh nhưng vẫn lệ thuộc vào sản phẩm ngoại, Nghị quyết 30 của Chính phủ đã đặt ra một nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chương trình đào tạo 5.000 nhân lực phát triển game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa. Đây được xem là bước đi nhằm vừa giải quyết bài toán thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, vừa khơi dậy bản sắc Việt trong các sản phẩm số.
Tiềm năng lớn nhưng nội lực còn yếu
Việt Nam liên tục góp mặt trong top 5 quốc gia có lượt tải game cao nhất thế giới nhờ dân số trẻ và tỷ lệ phổ cập internet cao. Đó là nhận định của thạc sĩ Vũ Anh Đức, Giám đốc đào tạo Hệ thống Arena Multimedia, khi đề cập tới tiềm năng thị trường nội địa.
Bổ sung góc nhìn về quy mô, ông Đinh Trí Dũng, Giám đốc Học viện Kỹ xảo điện ảnh và hoạt hình MAAC, cho biết doanh thu ngành game Việt Nam năm 2024 ước đạt hơn 650 triệu USD, tương đương khoảng 17.000 tỉ đồng. Cả nước hiện có khoảng 33 triệu người chơi game di động, lượng người tiếp cận giải trí game vượt quá một nửa dân số. Dự báo của Google cho thấy, đến năm 2026, doanh thu từ game và ứng dụng tại Việt Nam có thể chạm mốc 2,7 tỉ USD.
Game online là ngành công nghiệp giải trí mang lại doanh thu cực lớn, đang nằm trong chiến lược phát triển của Việt Nam. Phát triển nhân lực game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa đang được Nhà nước coi trọng
ẢNH: T.T
Tuy vậy, bức tranh sáng sủa đó vẫn bị che khuất bởi sự áp đảo của sản phẩm ngoại. Theo ông Dũng, gần 85% game G1 phát hành hợp pháp tại Việt Nam có xuất xứ nước ngoài. Trong top 10 game mobile có doanh thu cao nhất năm 2024, 7 sản phẩm thuộc về nhà phát hành ngoại, còn doanh nghiệp Việt chỉ chiếm khoảng hơn 20% doanh thu mảng game mobile.
Thạc sĩ Vũ Anh Đức thẳng thắn nhìn nhận, Việt Nam mới chỉ mạnh ở gia công và sản xuất game ngắn hạn, trong khi rất yếu ở khâu sáng tạo nội dung gốc, đặc biệt với các dòng game đồ họa cao (AAA), game có chiều sâu cốt truyện hoặc mang yếu tố quảng bá văn hóa bản địa.
Nhu cầu nhân lực bùng nổ, cơ sở đào tạo nhỏ giọt
Bộ TT-TT dự báo trong 2 - 3 năm tới, Việt Nam cần khoảng 30.000 nhân lực ngành game ở các vị trí lập trình viên, thiết kế game và chuyên gia marketing. Đặc biệt, Nghị quyết 30 của Chính phủ còn đặt mục tiêu đào tạo 5.000 nhân lực phát triển game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa — con số đòi hỏi vai trò chủ chốt của hệ thống đào tạo.
Nghịch lý nằm ở chỗ, số lượng trường đại học và đơn vị mở ngành/chuyên ngành riêng về thiết kế game tại Việt Nam hiện rất ít. Phần lớn, thiết kế và lập trình game chỉ là môn học hoặc học phần trong ngành công nghệ thông tin và khoa học máy tính. Khảo sát ban đầu cho thấy hiện chỉ có Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông triển khai chương trình thiết kế và phát triển game, ĐH RMIT Việt Nam có ngành thiết kế game, ĐH Anh quốc Việt Nam có ngành thiết kế và lập trình game, Học viện Kỹ xảo điện ảnh và hoạt hình MAAC đào tạo ngành đồ họa game, còn Hệ thống Arena Multimedia có chương trình thiết kế hoạt hình - kỹ xảo - game 3D.
"Việt Nam có lợi thế về lực lượng trẻ, nền tảng kỹ thuật tốt và khả năng làm sản phẩm nhanh, nhưng vẫn thiếu đáng kể đội ngũ được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm phát triển các dự án lớn", ông Đinh Trí Dũng phân tích.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Đức cho rằng nhân lực game Việt đông nhưng chưa đạt chất lượng cần thiết. Ông nhấn mạnh: "Chúng ta đang thiếu hụt trầm trọng các vị trí đầu não như game designer (thiết kế hệ thống game), narrative designer (thiết kế cốt truyện) và art director (giám đốc nghệ thuật)".
Việt Nam có tiềm năng lớn về ngành công nghiệp game khi doanh thu không ngừng tăng
ẢNH: T.T
Trường học phải trở thành "vườn ươm văn hóa"
Theo thạc sĩ Vũ Anh Đức, các sản phẩm game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa trước đây vốn hiếm hoi và manh mún, chủ yếu là dự án độc lập của những nhóm nhỏ đam mê sử Việt hoặc đồ án tốt nghiệp của sinh viên. Rất ít sản phẩm có khả năng vươn lên thành game thương mại hoàn chỉnh, do chi phí sản xuất cao, rủi ro thu hồi vốn lớn và áp lực từ dư luận về tính chuẩn xác lịch sử.
Để chuẩn bị được 5.000 nhân lực cho phân khúc đặc thù này, ông Đức cho rằng các cơ sở giáo dục buộc phải dịch chuyển từ "trường dạy ngành nghề" thành "vườn ươm văn hóa", không chỉ dạy công cụ mà còn rèn cho người học tư duy nghiên cứu văn hóa, mỹ thuật truyền thống và nghệ thuật kể chuyện.
"Cơ sở đào tạo còn phải là cầu nối giữa lịch sử và giải trí, trở thành nơi kết nối các chuyên gia sử học, nhà văn hóa với những nhà phát triển game trẻ, giúp họ hiểu đúng bản chất lịch sử để sáng tạo mà không phản cảm", thạc sĩ Đức nêu quan điểm.
Ông Dũng cũng nhấn mạnh đến hướng đào tạo liên ngành, nhằm hình thành thế hệ người làm game vừa giỏi công nghệ, vừa thấu hiểu lịch sử, văn hóa và biết kể câu chuyện Việt bằng ngôn ngữ số.
Tiến sĩ Huỳnh Trọng Thưa, Trưởng khoa Công nghệ thông tin Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông, chia sẻ thêm: "Khó nhất khi đào tạo nhân lực game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa không phải là dạy dùng engine hay dạy code, mà là tạo được năng lực liên ngành thật sự. Một sản phẩm game loại này phải đồng thời đúng về nội dung lịch sử, có chiều sâu văn hóa, phù hợp tâm lý người chơi, có tính sư phạm và vẫn đủ hấp dẫn. Nếu chỉ đúng lịch sử mà không hay thì khó lan tỏa; nếu chỉ hấp dẫn mà lệch chuẩn nội dung thì lại không đạt mục tiêu giáo dục".
Đồng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm Truyền thông Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng nhiệm vụ của các đơn vị đào tạo không dừng ở việc cho ra lò người biết làm game, mà phải tạo nên đội ngũ kết hợp được công nghệ, mỹ thuật, tư duy nội dung và am hiểu văn hóa để sản phẩm vừa hấp dẫn vừa giàu giá trị giáo dục.
Đào tạo nhân lực game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa cần theo hướng liên ngành, không chỉ giỏi công nghệ mà còn phải hiểu lịch sử, văn hóa, tâm lý người học, pháp luật và thương mại hóa sản phẩm
ẢNH: T.T
Bắt tay doanh nghiệp: hướng đi "đồng đào tạo"
Các chuyên gia đều thống nhất rằng đào tạo nếu tách rời doanh nghiệp sẽ khiến đầu ra dễ lệch khỏi nhu cầu thực tế. Vì thế, mô hình "đồng đào tạo" đang được nhiều cơ sở lựa chọn. Học viện Công nghệ bưu chính viễn thông đã hợp tác với Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG trong đào tạo nhân lực game. Trường ĐH Công nghệ thông tin (ĐH Quốc gia TP.HCM) cùng VNG triển khai môn học dựa trên chương trình Game Development Fresher; năm 2026, hai bên còn phối hợp mở khóa phát triển game trên Roblox với 14 chuyên gia doanh nghiệp trực tiếp xây dựng và giảng dạy.
VNG cũng đã ký kết hợp tác giai đoạn 2026 - 2030 với Trường ĐH Ngoại thương nhằm mở rộng cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực công nghệ và game. Trong khi đó, Sparx và Glass Egg — studio thuộc Tập đoàn phát triển game toàn cầu Virtuos — đã bắt tay với Học viện MAAC và Arena Multimedia thông qua chuỗi ProClass để đào tạo sinh viên năm cuối về quy trình sản xuất game theo chuẩn studio.
Đúc kết về vai trò của trường đại học, tiến sĩ Huỳnh Trọng Thưa cho rằng có ba khía cạnh then chốt: Thứ nhất, đào tạo nhân lực lõi cho chuỗi sản xuất game gồm thiết kế kịch bản, lập trình, mỹ thuật, âm thanh, kiểm thử, vận hành. Thứ hai, đào tạo nhân lực liên ngành, bởi game phục vụ giáo dục lịch sử, văn hóa đòi hỏi hiểu biết về lịch sử, văn hóa, tâm lý người học, pháp luật và cả thương mại hóa sản phẩm. Thứ ba, làm cầu nối giữa doanh nghiệp, chuyên gia nội dung và nhà trường để người học được làm dự án thật, giải bài toán thật của thị trường.
Nguồn: thanhnien.vn
Tin cùng chuyên mục — Tin tức
Để ngành game Việt Nam "cất cánh" (kỳ 2 & hết): Khát vọng kể câu chuyện Việt Nam ra thế giới
Game Việt được định vị mũi nhọn kinh tế số: Khi định kiến nhường chỗ cho chiến lược quốc gia
Jensen Huang gặp Faker, công khai nhận mình là fan của T1 ngay tại Hàn Quốc
Game Việt có thể thành ngành xuất khẩu tỉ USD nếu được 'cởi trói'
VFF bắt tay EA Sports FC: Tuyển Việt Nam lần đầu lên game với áo đấu, huy hiệu chính thức
