Game Việt được định vị mũi nhọn kinh tế số: Khi định kiến nhường chỗ cho chiến lược quốc gia
Từ chỗ bị gắn với định kiến giải trí tiêu cực, game online Việt Nam nay được xác lập trong Nghị quyết 80-NQ/TW và chiến lược công nghiệp văn hóa, hưởng ưu đãi thuế, hướng tới doanh thu 1 tỷ USD và top 3 Đông Nam Á.
Hai thập kỷ trước, trò chơi điện tử trực tuyến tại Việt Nam thường bị soi xét qua lăng kính của những hệ lụy xã hội. Hôm nay, lĩnh vực này đã hiện diện trong các nghị quyết của Bộ Chính trị và Quốc hội như một cấu phần trọng yếu của công nghiệp văn hóa và kinh tế số — bước chuyển mở đường để game Việt vươn ra thị trường toàn cầu.
Câu chuyện về hành trình "đổi vị thế" này được phân tích sâu tại tọa đàm công bố báo cáo "Ngành game Việt Nam: Hoàn thiện cơ chế quản lý nhằm khơi thông tiềm năng phát triển", do Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN tổ chức tại Hà Nội. Thông điệp xuyên suốt: muốn biến tiềm năng thành sức mạnh thực chất, Việt Nam cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý, hoàn thiện chính sách, giữ chân nhân lực sáng tạo và đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm số mang dấu ấn Việt.
Khi xã hội thay đổi cách nhìn về game
Quang cảnh tọa đàm
Suốt một thời gian dài, mỗi khi nhắc tới game online, dư luận chủ yếu xoáy vào những mặt trái nảy sinh trong quá trình sử dụng. Trò chơi điện tử bị đóng khung như một thú tiêu khiển, thậm chí mang theo không ít định kiến.
Ông Vũ Tú Thành, Quyền Giám đốc điều hành khu vực kiêm Trưởng đại diện Việt Nam của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN, nhìn lại: "Cách đây khoảng 20 - 30 năm, game online thường được nhìn nhận dưới góc độ rất khắt khe và tiêu cực. Các góc nhìn tập trung vào hệ lụy tiêu cực của game. Nhưng đến hôm nay, cách nhìn đó đã thay đổi rất nhiều".
Theo ông, game giờ đây được coi là một mảnh ghép của công nghiệp văn hóa — lĩnh vực sáng tạo có năng lực tạo việc làm, đóng góp ngân sách, thúc đẩy đổi mới công nghệ, đồng thời mở ra con đường xuất khẩu và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền (Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử, Bộ VH,TT&DL) và ông Vũ Tú Thành tại tọa đàm
Chuyển biến trong nhận thức xã hội kéo theo sự điều chỉnh ở tầng quản lý nhà nước. Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử (Bộ VH,TT&DL), cho hay trước kia chính sách chủ yếu xoay quanh việc xử lý các vấn đề phát sinh khi người dùng chơi game — bởi game khi đó chỉ được xem là một loại hình giải trí. "Do bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế số, chúng ta cần có những cách tiếp cận đầy đủ và linh hoạt hơn đối với ngành game trong giai đoạn hiện nay" - bà Huyền nhấn mạnh.
Đằng sau sự dịch chuyển ấy là cuộc lột xác của chính ngành game trên bình diện toàn cầu: từ thị trường giải trí thuần túy trở thành ngành sản xuất nội dung số giá trị gia tăng cao, nơi hội tụ công nghệ, sáng tạo và năng lực xuất khẩu.
"Game online đã vượt khỏi phạm vi một hình thức giải trí đơn thuần để trở thành động lực quan trọng của ngành công nghiệp số. Với đặc trưng dựa trên tri thức và chi phí phân phối thấp, game online có khả năng mở rộng quy mô rất nhanh, cho phép tiếp cận thị trường quốc tế gần như tức thời, từ đó hình thành một lĩnh vực xuất khẩu số có giá trị gia tăng cao" - ông Nguyễn Minh Đức, tác giả chính của báo cáo, Quản lý chính sách công Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN.
Cũng theo ông Đức, sức lan tỏa của game chạm tới nhiều ngành liền kề như công nghệ, truyền thông hay thương mại điện tử. Lĩnh vực này còn đóng vai trò như một "phòng thí nghiệm" — nơi phản ánh và định hình các xu hướng công nghệ lẫn hành vi tiêu dùng trong nền kinh tế số.
Vị trí mới trong các chiến lược quốc gia
Sự thay đổi nhận thức đã được "luật hóa" bằng hàng loạt văn bản chiến lược, qua đó định vị game như một trụ cột của công nghiệp văn hóa và kinh tế số.
Dấu mốc quan trọng nhất là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó nêu rõ: "Tập trung phát triển có trọng tâm, trọng điểm một số lĩnh vực công nghiệp văn hóa (điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, du lịch văn hóa, thiết kế, thời trang, thủ công truyền thống, trò chơi điện tử, ẩm thực và phần mềm/nội dung số)". Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu "xuất khẩu sản phẩm - dịch vụ văn hoá có sức cạnh tranh toàn cầu" đối với chính các lĩnh vực này.
Lễ vinh danh giải thưởng Game Việt Nam 2026. Ảnh: Hữu Duyên
Theo ông Vũ Tú Thành, việc trò chơi điện tử được gọi tên trực tiếp trong Nghị quyết 80 chứng tỏ ngành này đã được đặt vào khung phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế số và năng lực cạnh tranh quốc gia, thay vì chỉ là một loại hình giải trí. Hướng đi này cũng phù hợp với bản chất của game: sản phẩm số dựa trên tri thức, chi phí phân phối thấp, có thể chạm tới người dùng toàn cầu — nền tảng lý tưởng để xuất khẩu giá trị sáng tạo Việt Nam.
Mục tiêu 1 tỷ USD và top 3 Đông Nam Á
Tiếp nối Nghị quyết 80, Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 — được phê duyệt tại Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 — xếp phần mềm và trò chơi giải trí vào nhóm 10 ngành công nghiệp văn hóa chủ chốt. Chiến lược đặt chỉ tiêu doanh thu trò chơi điện tử trên mạng trong nước đạt khoảng 25 nghìn tỷ đồng, tương đương 1 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia có doanh thu ngành game lớn nhất Đông Nam Á.
Tham vọng không dừng ở con số. Văn bản này ưu tiên phát triển game thành lĩnh vực kinh tế giá trị cao, hướng mạnh ra thị trường quốc tế; khuyến khích sản xuất các sản phẩm giàu giá trị giáo dục về lịch sử, văn hóa Việt Nam và tăng cường kết nối doanh nghiệp để đưa game Việt ứng dụng công nghệ tiên tiến ra toàn cầu.
Về phía cơ quan quản lý, bà Nguyễn Thị Thanh Huyền cho biết Bộ VH,TT&DL đang xây dựng nhiều đề án về công nghiệp văn hóa, công nghiệp nội dung số, công nghiệp giải trí và thương hiệu quốc gia nhằm cụ thể hóa các chủ trương lớn. "Chúng tôi cũng xác định game là một trong những ngành công nghiệp nội dung số quan trọng trong quá trình xây dựng thương hiệu quốc gia" - bà khẳng định.
Sự kiện Ngày hội Game Việt Nam 2026 thu hút đông đảo người tham gia. Ảnh: Hữu Duyên
Ưu đãi thuế tiếp sức cho doanh nghiệp
Một bước tiến chính sách đáng chú ý khác là Nghị quyết số 28/2026/QH16 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam, với nhiều cơ chế ưu đãi dành cho tổ chức, cá nhân đầu tư vào văn hóa — bao gồm trò chơi điện tử trên mạng có nội dung giáo dục, tuyên truyền, quảng bá giá trị văn hóa, lịch sử Việt Nam. Cụ thể:
- Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ hoạt động văn hóa của doanh nghiệp.
- Miễn thuế thu nhập cá nhân trong 2 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia, nhà khoa học từ hoạt động văn hóa của doanh nghiệp.
Những ưu đãi này đang tạo thêm điều kiện thuận lợi để ngành game phát triển đúng quỹ đạo mà các chiến lược quốc gia vạch ra. Trong bối cảnh sức cạnh tranh quốc gia ngày càng gắn với năng lực sáng tạo và khả năng sinh giá trị từ tri thức, việc game liên tiếp được xác lập vị trí trong các văn kiện chiến lược và nhận hỗ trợ chính sách đang mở ra cơ hội để lĩnh vực này thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới của công nghiệp văn hóa và kinh tế số Việt Nam.
Thị trường tăng trưởng gấp 2,5 lần thế giới
Việt Nam hiện nằm trong nhóm thị trường game tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu. Năm 2024, doanh thu ngành đạt 525 triệu USD, đứng thứ 5 thế giới với tốc độ tăng trưởng gấp 2,5 lần mức trung bình toàn cầu. Quy mô thị trường được dự báo vượt 1,6 tỷ USD vào năm 2025 và chạm khoảng 2,4 tỷ USD vào năm 2029.
(Còn tiếp)
Nguồn: thethaovanhoa.vn
Tin cùng chuyên mục — Tin tức
Jensen Huang gặp Faker, công khai nhận mình là fan của T1 ngay tại Hàn Quốc
Game Việt có thể thành ngành xuất khẩu tỉ USD nếu được 'cởi trói'
VFF bắt tay EA Sports FC: Tuyển Việt Nam lần đầu lên game với áo đấu, huy hiệu chính thức
Mùa Hè 2026 bùng nổ game show: Từ "vũ trụ Say Hi" đến hành trình tri thức Olympia
Lai Bâng nói lời chia tay Saigon Phantom: Khép lại một chương vàng son của Liên Quân Việt
